by Perimenopauza poprzedza menopauzę, czyli ostatnią miesiączkę w życiu kobiety, po której przez rok nie wystąpiło fizjologiczne krwawienie. W okresie perimenopauzy dochodzi do stopniowego wygaszenia czynności jajników, czego konsekwencją są nieregularne miesiączki. W tym czasie zauważalne stają się skutki zmian hormonalnych, przy czym objawy dotyczą wielu dolegliwości, w tym samopoczucia psychicznego. Jak sobie radzić z burzą zmiennych nastrojów?
Stan perimenopauzy rozpoczyna się zwykle 3-4 lata przed właściwą menopauzą i obejmuje również pierwszy rok po ostatecznym ustaniu miesiączki. W tym czasie organizm kobiety powoli przechodzi w stan menopauzalny, czyli zakończenia płodności. Funkcje jajników stopniowo słabną, co skutkuje zmniejszoną produkcją hormonów regulujących cykl menstruacyjny (estrogenów i progesteronu).
Objawy menopauzy
Perimenopauza poprzedza menopauzę, czyli ostatnią miesiączkę w życiu kobiety, po której przez rok nie wystąpiło fizjologiczne krwawienie. Wiek, kiedy kobieta powinna się spodziewać menopauzy jest sprawą bardzo indywidualną, uwarunkowaną nie tylko genetycznie, ale także społecznie. Z najnowszych badań wynika, że u kobiet z kręgu kultury zachodniej wynosi średnio 50 lat, choć obserwuje się różnice pomiędzy poszczególnymi krajami.
Według Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-PZH, Polki wchodzą w okres klimakterium przeciętnie między 48. a 52. rokiem życia, ale w tym przypadku są różnice pomiędzy regionami kraju. Z innych badań wynika, że u ok. 1 proc. Polek menopauza występuje w 40. roku życia, u 10 proc. kobiet do 46. roku życia, a u 90 proc. do 55. roku życia.
Okres okołomenopauzalny obejmuje okres 8-10 lat przed menopauzą. W tym okresie mogą pojawić się pierwsze oznaki menopauzy, czyli nieregularne miesiączki i uderzenia gorąca. Innymi objawami są m.in. plamienia między miesiączkami, bóle piersi, podbrzusza i kręgosłupa, dreszcze, problemy z zasypianiem, budzenie się w środku nocy, zaczerwienienie twarzy, drażliwość, ataki płaczu, zaburzenia pamięci i koncentracji, zawroty głowy, bóle mięśni i stawów, kołatanie serca, częste oddawanie moczu, nietrzymanie moczu czy uczucie przygnębienia.
Zdrowie kobiet po 40.
Objawy perimenopauzy są bardzo indywidualne i różnią się w zależności od organizmu.
Jednym z głównych symptomów perimenopauzy jest nieregularność miesiączek. Cykl miesiączkowy wydłuża się lub skraca, co często budzi niepokój u kobiet przyzwyczajonych do regularności. Zmiany hormonalne powodują nagłe uczucie gorąca, które może trwać nawet kilka minut. Uderzeniom gorąca często towarzyszy pocenie się, szczególnie w nocy.
Okres perimenopauzy może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia stanów lękowych, drażliwości i depresji. Jednym z najbardziej uciążliwych aspektów tego okresu życia są zmiany nastroju, które mogą wpływać na relacje z bliskimi i codzienne funkcjonowanie. W okresie perimenopauzy wzrasta ryzyko osteoporozy oraz chorób sercowo-naczyniowych. W tzw. mgle mózgowej kobiety mogą mieć trudności z przyswajaniem informacji, pamięcią krótkotrwałą i koncentracją.
Aby zbadać zdrowie hormonalne i potwierdzić perimenopauzę, zaleca się wykonanie kilku kluczowych badań hormonów: folikulotropowego (FSH) i luteinizującego (LH), estradiolu oraz progesteronu. Warto także sprawdzić funkcję tarczycy przez pomiar TSH i FT4, poziom testosteronu oraz DHEA i AMH.
Konsultacja lekarska
Popularną metodą łagodzenia niektórych objawów perimenopauzy jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ), która polega na dostarczaniu organizmowi syntetycznych hormonów, w tym głównie estrogenów, a w razie potrzeby progesteronu. HTZ pomaga stabilizować te hormony, co przyczynia się do złagodzenia dokuczliwych symptomów i poprawy ogólnego samopoczucia.
Decyzja o rozpoczęciu terapii hormonalnej powinna być jednak skonsultowana z lekarzem. HTZ może poprawić jakość życia, ale jest ryzyko skutków ubocznych. Terapia u niektórych kobiet może zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, zakrzepicy oraz nowotworów piersi i jajników.
Dieta i suplementy
Jednak decyzja w sprawie zastosowania hormonalnej terapii zastępczej powinna zostać głęboko przemyślana, gdyż w wielu przypadkach pomóc mogą zmiany stylu życia, w tym zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna oraz techniki relaksacyjne. Panie chcące zmienić styl życia powinny stopniowo zwiększać poziom aktywności fizycznej, tak aby docelowo poświęcić co najmniej pół godziny dziennie na umiarkowany wysiłek (spacer, nordic walking, jazda rowerem). Regularny ruch poprawia metabolizm, zmniejsza ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, stymuluje mózg do produkcji neuroprzekaźników odpowiedzialnych za dobry nastrój.
W okresie perimenopauzy należy zwrócić uwagę na prawidłowo zbilansowane, regularne, niewielkie posiłki (4-5 dziennie), dzięki którym spada ryzyko nadwagi, hiperlipidemii oraz chorób sercowo-naczyniowych. Zrezygnuj z produktów wysokoprzetworzonych, tłustych lub bogatych w cukry proste. Nie zapominaj o witaminach i minerałach, które regulują działanie układu nerwowego (witaminy z grupy B, witamina C i D3, magnez, cynk, żelazo, miedź, selen, potas, wapń).
Kluczowe znaczenie ma wsparcie emocjonalne ze strony najbliższych. Rozmowa na temat perimenopauzy pozwala zaakceptować nieuchronne zmiany w twoim ciele. Natomiast wymiana doświadczeń z innymi kobietami pomoże ci poczuć się pewniej i poznać więcej skutecznych sposobów na radzenie sobie z objawami rewolucji hormonów w twoim organizmie.
W tym trudnym czasie pomóc ci mogą proste techniki relaksacyjne, dzięki którym pozbędziesz się objawów depresji (np. mindfulness). Jako forma relaksu sprawdza się też masaż.
Jestem wolną kobietą, która kocha pisać o naszych sprawach. Witaj na moim blogu!
