by Do niedawna z reguły tylko psycholodzy i pedagodzy byli przekonani o kluczowej roli inteligencji emocjonalnej w codziennym życiu człowieka. Koncepcja ta zyskała na popularności w ostatnich latach ub. wieku i dziś chyba nikt zajmujący się wychowaniem dzieci nie wątpi, że to inwestycją w ich przyszłość, zdrowie psychiczne i zdolność do budowania pozytywnych relacji z otoczeniem. Wysoki poziom IE owocuje lepszymi wynikami w nauce, niższym poziomem stresu i większą odpornością psychiczną.
Inteligencja emocjonalna to zdolność rozpoznawania uczuć własnych oraz innych osób. Autorami tego terminu byli na początku lat 90. XX wieku psychologowie Peter Salovay z Yale oraz John Mayer z Uniwersytetu New Hampshire.
Pod koniec wieku spopularyzował go Daniel Goleman, wykładowca Harvardu, który uznał, że inteligencja emocjonalna obok wiedzy czy umiejętności logicznego myślenia decyduje o sukcesie w życiu osobistym i zawodowym. W miarę jak dziecko rośnie, uczy się nawiązywania pozytywnych relacji z innymi, dzielenia się, współpracy i radzenia sobie z trudnymi sytuacjami.
Empatia u dzieci
Rozwój społeczny jest ważny dla ogólnego zdrowia i dobrej jakości życia. Dzieci, które umieją nawiązywać pozytywne relacje z innymi ludźmi, mają większe szanse na rozwój emocjonalny i poznawczy, lepsze wyniki w nauce i lepsze zdrowie psychiczne. Proces ten rozpoczyna się we wczesnym okresie życia, gdy niemowlę nawiązuje kontakt z innymi ludźmi. Dzieci, które otrzymały możliwość interakcji z innymi, mają większe szanse na zdrowy rozwój społeczny.
W procesie rozwoju społecznego dziecko zdobywa umiejętności niezbędne do nawiązywania i utrzymywania pozytywnych relacji z innymi ludźmi: rozwija się społecznie, uczy się współpracy, empatii, asertywności i radzenia sobie z konfliktami. Podstawowym elementem rozwoju społecznego jest zdolność do zrozumienia stanu emocjonalnego innych ludzi i reagowania na niego w sposób pozytywny. Dzieci, które rozwijają empatię, łatwiej nawiązują pozytywne relacje z innymi ludźmi i lepiej radzą sobie w trudnych sytuacjach.
Dzięki inteligencji emocjonalnej każdy człowiek lepiej rozumie własne emocje oraz emocje innych, przez co łatwiej znajduje miejsce dla siebie w społeczeństwie. IE jest kluczem do nawiązywania zdrowych i satysfakcjonujących relacji w życiu prywatnym oraz zawodowym. Dobrze rozwinięta inteligencja emocjonalna u dziecka wpływa na wszystko co się wokół niego dzieje, w tym co robi czy mówi każdego dnia. Dzięki niej potrafi sobie radzić ze swoimi emocjami.
Relacje rodzic-dziecko
Rodzice powinni wspierać rozwój społeczny dziecka przez stworzenie bezpiecznego, kochającego i stabilnego środowiska, gdzie może się rozwijać. Opiekunowie pomagają dziecku przez pozytywne wzorce zachowania i naukę umiejętności społecznych, takich jak słuchanie, wyrażanie opinii, nawiązywanie kontaktów czy radzenie sobie z konfliktami. Zaangażowanie się rodziców w sprawy wychowania ma decydujące znaczenie dla przyszłych losów dziecka, dla kształtowania się jego niepowtarzalnej jednostki z określonym poziomem zdolności oraz specyficznymi cechami charakteru.
Kształtowanie osobowości dziecka rozpoczyna się na początku życia dziecka, a przygotowuje się do niego jeszcze przed narodzinami potomka. Przez cały okres rodzice stanowią dla dziecka wzory do identyfikacji. Oddziałują na pociechę w sposób zamierzony, ale i niezamierzony poprzez swoją obecność, codzienne postawy oraz sposób odnoszenia się do siebie nawzajem i do dziecka.
Emocje i zachowanie
Rodzice powinni zachęcać dzieci do wyrażania swoich uczuć, nazywania ich i opisywania sytuacji, które wywołały dane emocje. Takie działania uczą dziecko samoświadomości emocjonalnej i empatii. Dzieci uczą się przez obserwację i naśladowanie dorosłych. Rodzice, którzy otwarcie wyrażają swoje emocje, zarządzają nimi w zdrowy sposób i pokazują empatię wobec innych, dostarczają cennych wzorców do naśladowania.
Ucząc dziecko inteligencji emocjonalnej, rodzice zapewniają mu narzędzia do tworzenia zdrowych i długotrwałych relacji z rodziną, rówieśnikami, przyjaciółmi, przyszłymi współpracownikami oraz przyszłym partnerem. Należy ćwiczyć z dzieckiem różne strategie i sposoby radzenia sobie z emocjami, starać się je naprowadzać na drogę do rozwiązania problemu.
Komunikacja emocji, gry rodzinne
Wielu dorosłych nie potrafi mówić o swoich emocjach. Dlatego powinniśmy uczyć dziecko słów wyrażających emocje, aby było je w stanie wyrazić i nazwać. Wspieranie rozwoju dziecka odbywa się m.in. przez zabawy edukacyjne. Mogą to być gry rodzinne, ale nie online, lecz planszowe, które stwarzają okazję do bezpośredniego, osobistego kontaktu z najbliższymi. Gry uczą przestrzegania reguł, zdrowej rywalizacji i współdziałania.
Gry i zabawy mogą być efektywnym narzędziem w rozwijaniu inteligencji emocjonalnej. Gry wymagające współpracy, rozwiązywania konfliktów czy rozpoznawania emocji na twarzach innych wspierają rozwój kompetencji społecznych i emocjonalnych. Wspólna gra z udziałem rodziców i dzieci może być jednym ze sposobów na budowanie świadomej komunikacji w rodzinie, wzmacnianie poczucia wartości oraz indywidualności i niepowtarzalności jej członków.
Nauka przez zabawę, wspólne tworzenie z rodzicami jest metodą wsparcia rozwoju w rodzinie oraz wzmacniania więzi i pozytywnych relacji. Zabawa w atmosferze akceptacji i współpracy, otwartości na różne poglądy pomaga budować zrozumienie, lepiej się poznać, rozwija poczucie przynależności do rodziny. Może być także podstawą do rozwiązywania trudności w komunikacji. Podczas gry dzieci uczą się, jak kontrolować swoje emocje, zwłaszcza w sytuacji, gdy ktoś musi zmierzyć się z przegraną.
Jestem wolną kobietą, która kocha pisać o naszych sprawach. Witaj na moim blogu!
